Erfrecht

De commoriëntenregel. Ook als er wél een volgorde van overlijden is vastgesteld?

06 februari 2019

Het lot en de rechtsgevolgen die de wet daaraan koppelt, kunnen soms wreed zijn. Dat geldt zeker in het erfrecht, waarin de dood, met de willekeur waarmee die soms lijkt in te treden, per definitie een rol speelt. Denk bijvoorbeeld aan een auto-ongeluk, waarbij de bestuurder op slag dood is en zijn vrouw tien minuten later bezwijkt aan haar verwondingen. Als zij bij testament niets anders geregeld hebben, bepaalt de wet in dat geval dat de vrouw eerst alles erft van de man.

Een schenking van € 500.000,00: vriendschap of misbruik van omstandigheden?

02 januari 2019

Het staat iedereen vrij om iets aan een ander te schenken. Het kan blijk geven van vriendschap, wanneer je zonder dat daar iets tegenover staat een ander ten koste van je eigen vermogen iets geeft. Er is dan sprake van een schenkingsovereenkomst, waarvan je niet eenzijdig terug kan komen als je daar later spijt van krijgt. Maar wat als je je na de schenking realiseert dat eigenlijk helemaal geen sprake was van een echte vriendschap die tot de vrijgevigheid geleid heeft, maar dat degene aan wie je geschonken hebt misbruik gemaakt heeft van de omstandigheden waarin je verkeerde?

Wie moet de uitvaart betalen?

01 oktober 2018

Stel: je partner komt te overlijden. Je bent geen erfgenaam van je partner, maar zorgt wel voor een passende uitvaart waarvoor je een rekening krijgt. Als opdrachtgever van de uitvaartverzorger moet je die rekening betalen, ook al ben je geen erfgenaam. Je betaalt die rekening en gaat ervan uit dat die kosten uiteindelijk terugbetaald zullen worden door degene die wel erfgenaam is, uit de tegoeden van de nalatenschap. De wet bepaalt immers dat kosten van de uitvaart een schuld van de nalatenschap vormen. Maar is dat uitgangspunt wel juist?

Help, stiefmoeder gaat er met de erfenis vandoor!

06 juni 2018

De wet geeft een stiefmoeder (of een stiefvader uiteraard) een sterke erfrechtelijke positie ten opzichte van de kinderen van een erflater. Als er bij testament niet iets anders bepaald is, krijgt stiefmoeder bij overlijden van vader namelijk, op grond van de wettelijke verdeling, als langstlevende echtgenote van rechtswege alle goederen van de nalatenschap. De kinderen zullen dan genoegen moeten nemen met een geldvordering op hun stiefmoeder, die pas opeisbaar is als ook stiefmoeder komt te overlijden.

Erfgenaam en notaris: vergeet de vorderingen uit een ouderlijke boedelverdeling niet!

04 april 2018

Stel: je vader is overleden in 1980 en nu, 38 jaar later, overlijdt ook je moeder. Jij en je broer zijn haar enige erfgenamen. De nalatenschap van je moeder bestaat uit een banktegoed van € 10.000,00, terwijl je moeder geen schulden gemaakt heeft. Dat zou betekenen dat jij en je broer als erfgenamen ieder € 5.000,00 krijgen en er geen schulden meer voldaan hoeven te worden. Het lijkt dan veilig de nalatenschap zuiver te aanvaarden, zoals de notaris je ook meedeelt. ‘Lijkt’, want dit kan helemaal verkeerd uitpakken.

Benadeling van schuldeisers door verwerping van een nalatenschap

03 januari 2018

Als schuldeisers in je nek hijgen, terwijl er een nalatenschap openvalt waartoe je als erfgenaam gerechtigd bent, lijkt het misschien verstandig om de nalatenschap te verwerpen. Daardoor worden je kinderen als plaatsvervullende erfgenamen gerechtigd tot de nalatenschap, zonder dat je schuldeisers zich daarop lijken te kunnen verhalen. Die zouden al helemaal het nakijken hebben, als je vervolgens toegelaten wordt tot de wettelijke schuldsaneringsregeling voor natuurlijke personen (WSNP) en uiteindelijk al je schulden kwijtgescholden worden.

Geen verjaring bij inbreng van giften in een nalatenschap

06 oktober 2017

Giften die erfgenamen gekregen hebben tijdens het leven van de erflater, kunnen in bepaalde gevallen gezien worden als een soort voorschot op de erfenis. Die giften moeten dan bij de verdeling van de nalatenschap worden ‘ingebracht’, om de verhoudingen tussen de erfgenamen weer recht te trekken. De vraag is: geldt die inbrengverplichting ook nog voor giften die decennia geleden gedaan zijn? Of speelt verjaring dan een rol?

Geen opheffing van beslag uit 1998 nu beslaglegger mogelijk overleden is

05 juli 2017

Onlangs deed de voorzieningenrechter in Den Haag een interessante uitspraak. In 1998 was er conservatoir beslag gelegd op een woning. Bijna twintig jaar later wilde de eigenaar de woning vrij van beslag verkopen en overdragen. Omdat de beslaglegger geen bekende woon- of verblijfplaats had in Nederland, ging de eigenaar van de woning over tot openbare betekening van een dagvaarding waarbij in kort geding opheffing van het beslag gevorderd werd.

Onterfde kinderen lopen ook uitkering uit levensverzekering mis

05 juli 2017

Soms komt iets je formeel wel toe, maar is het niet redelijk om er aanspraak op te maken. Deze ‘derogerende werking van de eisen van redelijkheid en billijkheid’ bleek ook bepalend in een arrest van 9 mei 2017 van het hof Den Bosch. Daarin werd tevergeefs aanspraak gemaakt op een levensverzekeringsuitkering door degenen die als begunstigden daarvan waren aangewezen.

Kun je iemand verplichten om in zijn testament een bedrag aan je te legateren?

13 januari 2017

In het kader van een echtscheiding hebben partijen een convenant gesloten, waarin de man zich verplicht had om in zijn testament een bedrag van € 100.000,00 te legateren aan zijn ex-vrouw. Dat legaat heeft hij ook daadwerkelijk in zijn testament opgenomen. Maar dat testament herriep hij vervolgens in een volgend testament, waarin hij géén legaat meer opgenomen had.

De ‘som ineens’: een erfrechtelijke vergoeding voor belangeloze hulp aan je ouders

29 december 2016

Stel: je hebt jarenlang zonder passende beloning arbeid verricht in de huishouding of in het beroep of bedrijf van je vader of moeder. Of van je opa, oma, schoonvader of schoonmoeder. Dat heb je altijd met liefde en plezier gedaan, terwijl het vragen van een vergoeding helemaal niet aan de orde was. Maar dan komt degene die je steeds geholpen hebt te overlijden. Vanaf dat moment kan alsnog de behoefte aan financiële compensatie de kop op steken.

Zelf een testament maken? Dat kan.

21 december 2016

Veel mensen denken dat alleen een notaris een testament kan maken. Dat is een hardnekkig misverstand. Als je over je nalatenschap wilt beschikken, kun je ook zelf een testament maken. Of je kunt dat laten doen door iemand anders dan een notaris, zoals je boekhouder, je schoonzoon, of een advocaat van Huver Advocaten die zich gespecialiseerd heeft in het erfrecht.

Schenking door schuldigerkenning leidt tot afdwingbare renteverplichting

10 oktober 2016

Bij wijze van ‘estate-planning’ kunnen ouders met hun kinderen overeenkomen dat een bepaald (van schenkingsrecht vrijgesteld) bedrag op papier wordt geschonken. Daarmee wordt beoogd dat hun toekomstige nalatenschap minder groot is, zodat de kinderen minder erfbelasting hoeven te betalen. De schenking wordt niet daadwerkelijk gedaan door de ouders; het geschonken bedrag wordt in een notariële akte schuldig erkend.

Fiscaal advies tot verwerping van de nalatenschap pakt slecht uit.

30 juni 2016

Een vader wilde het door hem en zijn overleden echtgenote opgebouwde vermogen fiscaal “zo vriendelijk mogelijk” laten overgaan op hun dochters. Met “fiscaal zo vriendelijk mogelijk” wordt in de regel bedoeld dat men zo weinig mogelijk wil bijdragen in de algemene middelen, en dat was hier niet anders. Op advies van zijn financieel adviseur koos de vader ervoor om gebruik te maken van een mogelijkheid die het testament van zijn vrouw bood, maar dat advies pakte uiteindelijk slecht voor hem uit.

Vergeving van een onwaardige erfgenaam

08 april 2016

Iemand die veroordeeld is wegens een misdrijf waarop door de wet ten minste een gevangenisstraf van maximaal vier jaar gesteld is, kan niet erven van het slachtoffer. Hij is dan, van rechtswege, onwaardig om voordeel te trekken uit die nalatenschap. Dat is slechts anders, wanneer het slachtoffer hem op ondubbelzinnige wijze zijn gedraging heeft vergeven. Zijn onwaardigheid komt daarmee te vervallen, zodat hij wel kan erven van het slachtoffer. “Vergeving” is daarmee een relevante rechtsfiguur, en de vraag is wanneer daar sprake van is.

Digitale aangifte overlijden en geboorte, afschaffing ondertrouw

03 juli 2015

Op 1 juli 2015 is de Wet elektronische dienstverlening burgerlijke stand gefaseerd in werking getreden. Door de invoering van deze wet is (wordt) het mogelijk om digitaal aangifte te doen van geboorte of overlijden. Bovendien wordt de procedure voor het aangaan van een huwelijk of geregistreerd partnerschap vereenvoudigd.

Kan een curator de verwerping van een nalatenschap terugdraaien?

15 april 2015

Een curator constateert dat de failliet vóór faillissement de nalatenschap van zijn moeder verworpen heeft. Tot die nalatenschap behoort onroerend goed, dat ten gevolge van die verwerping toekomt aan de kinderen van de failliet. Het actief van die faillissementsboedel is door die verwerping dus minder groot dan het zou zijn geweest bij aanvaarding door de failliet van de nalatenschap. De gezamenlijke schuldeisers van de failliet zijn aldus benadeeld. Kan de curator die verwerping ongedaan maken?

De legitieme portie

31 oktober 2014

“Kinderen kunnen niet onterfd worden”, zo wordt wel eens gezegd. Ten onrechte: het is op zich heel goed mogelijk om je kind te onterven. Een kind dat door zijn vader of moeder onterfd is, is geen erfgenaam, en kan die hoedanigheid ook niet verwerven of afdwingen. Een onterfd kind kan geen aanspraak maken op goederen van de nalatenschap. Wat een onterfd kind wél kan, als het dat wil, is een beroep doen op zijn legitieme portie.

Deurwaarder kan met hypotheekakte beslag leggen op vermogen erfgenamen

09 januari 2014

Het komt tegenwoordig geregeld voor dat een woning belast is met een hypothecaire schuld die hoger is dan de waarde van de woning. Na verkoop van de woning, blijft de voormalige eigenaar in dat geval zitten met een restschuld aan de bank. De bank hoeft in dat geval – indien de hypothecaire schuld voldoende duidelijk omschreven is in de hypotheekakte – om het restant van haar vordering te verhalen op het overige vermogen van de schuldenaar, niet nog een vonnis te halen. De hypotheekakte vormt immers een executoriale titel, waarmee de deurwaarder beslag kan leggen.

Bevoordeling door onterving; Nogmaals het belang van beneficiaire aanvaarding

06 augustus 2013

In de vorige nieuwsbrief spraken we al over het belang van beneficiaire aanvaarding van een nalatenschap. Indien je dat niet doet, en je als erfgenaam een nalatenschap zuiver aanvaardt, sta je met je eigen vermogen in voor het verhaal van de schuldeisers van de erflater. Met een beneficiaire aanvaarding zorg je ervoor dat de schuldeisers van erflater zich slechts op de nalatenschap kunnen verhalen. Dat het belang van een beneficiaire aanvaarding groot kan zijn, volgt uit de volgende casus.

Wat te doen met een nalatenschap? Over de risico’s voor een erfgenaam.

27 juni 2013

Wanneer je erfgenaam bent, sta je voor een keuze. Je kunt de nalatenschap zuiver aanvaar­den, beneficiair aanvaarden, of verwerpen. Niet iedere erfgenaam realiseert zich dat die keuze er is, hoe die keuze gemaakt kan worden en dat de eenmaal gemaakte keuze, die in beginsel onherroepelijk is, grote gevolgen kan hebben. Hieronder wordt een en ander op een rijtje gezet.

Spijt van zuivere aanvaarding nalatenschap. Beneficiaire aanvaarding nog mogelijk?

11 april 2013

Wanneer iemand komt te overlijden, treden zijn erfgenamen in zijn rechten en verplichtingen. In beginsel houdt dat in dat schuldeisers van erflater zich kunnen verhalen op het privé-vermogen van de erfgenamen. Zeker wanneer niet duidelijk is dat het geërfde vermogen toereikend is om daarmee de schulden te voldoen, kan het onverstandig zijn om een nalatenschap zonder meer te aanvaarden.