Het gebruik van de achternaam van je (ex)echtgenoot

Foutmelding

Warning: Invalid argument supplied for foreach() in mailchimp_lists_auth_newsletter_form() (regel 399 van /var/www/vhosts/huveradvocaten.nl/httpdocs/sites/all/modules/mailchimp/modules/mailchimp_lists/mailchimp_lists.module).
20 februari 2018

Regelmatig krijg ik in echtscheidingszaken vragen over het gebruik van de geslachtsnaam (achternaam) van de ex-echtgenoot. Veel mensen menen dat het niet is toegestaan om na echtscheiding nog de achternaam van de ex-partner te blijven gebruiken, maar dat is niet juist.

Tijdens huwelijk (of geregistreerd partnerschap) mogen de partners elkaars achternaam gebruiken. Voorafgaand aan het huwelijk ontvangen de aanstaande echtgenoten een formulier omtrent de naamkeuze. Daarop kunnen zij aangeven welke achternaam zij vanaf het sluiten van het huwelijk willen gebruiken. Partijen kunnen ervoor kiezen hun eigen geslachtsnaam ook na huwelijk te blijven gebruiken, maar zij kunnen er ook voor kiezen de achternaam van de andere echtgenoot te gaan gebruiken of een combinatie van beide namen. Die laatste optie is waarschijnlijk de meest bekende, waarbij meestal de achternaam van de man wordt gevolgd door die van de vrouw. Andersom is echter ook toegestaan, al wordt daar in de praktijk weinig voor gekozen.

Deze naamkeuze heeft geen naamswijziging tot gevolg. Ieder behoudt zijn/haar eigen achternaam, maar mag in het maatschappelijk verkeer de gekozen naam gebruiken. Vandaar dat op het paspoort of de identiteitskaart van een gehuwde vrouw haar geslachtsnaam van voor het huwelijk staat, maar vaak wel met de vermelding “echtgenoot van”, gevolgd door de geslachtsnaam van de echtgenoot.

Maar wat nu als het huwelijk (of geregistreerd partnerschap) wordt ontbonden door echtscheiding? Uitgaande van de standaardsituatie waarbij het huwelijk van een man en vrouw is ontbonden door echtscheiding en waarbij de vrouw tijdens huwelijk de geslachtsnaam van haar man gebruikt heeft, is het de vrouw toegestaan om de achternaam van haar ex-man te blijven gebruiken, zolang zij niet is hertrouwd of een geregistreerd partnerschap met een ander is aangegaan.

Als er uit het (ontbonden) huwelijk kinderen zijn geboren, kan de man daar niets tegen ondernemen. Als er geen (nog in leven zijnde) kinderen uit het huwelijk zijn geboren en de man wil niet dat zijn ex-echtgenote nog zijn achternaam gebruikt, dan kan de man de rechtbank verzoeken de vrouw de bevoegdheid tot het gebruiken van zijn achternaam te ontnemen. Een dergelijk verzoek zal echter alleen worden toegewezen indien de man daartoe gegronde redenen heeft. Wat gegronde redenen zijn valt niet in zijn algemeenheid te zeggen en er is ook nagenoeg geen rechtspraak op dit punt. Kennelijk wordt er niet vaak geprocedeerd over dergelijke kwesties. Waarschijnlijk kan daarbij worden gedacht aan ernstige misdragingen door de vrouw, maar anderzijds kan de vrouw ook een bijzonder belang hebben bij het mogen blijven gebruiken van de achternaam van haar ex-man, bijvoorbeeld als zij onder die naam bekendheid heeft verworven. De rechter zal een belangenafweging moeten maken, waarbij het verzoek alleen kan worden toegewezen indien het belang bij het ontnemen van de bevoegdheid zwaarder weegt dan het belang bij het behouden van de bevoegdheid tot het gebruiken van de achternaam van de ex-partner.

Imke Vorbach
20 februari 2018

Het gebruik van de achternaam van je (ex)echtgenoot
Meer artikelen over de volgende rechtsgebieden: