Kies uw handelsnaam zorgvuldig

01 april 2014

Startende ondernemingen worden in een vrij vroeg stadium geconfronteerd met de noodzaak van een keuze voor een (nieuwe) handelsnaam. In de praktijk blijkt dat deze keuze niet altijd op basis van goed doordachte argumenten wordt gemaakt. Hoewel het begrijpelijk is dat de keuze voor een handelsnaam wellicht geen prioriteit heeft bij een startende onderneming, leidt een al te gemakkelijke keuze voor een handelsnaam nogal eens tot problemen. Deze problemen kunnen worden voorkomen met een goede voorbereiding.

Handelsnaamwet: onderscheidende aanduiding van onderneming

Volgens de Handelsnaamwet is een handelsnaam de naam waaronder een onderneming wordt gedreven. Dat kan een familienaam, een min of meer beschrijvende naam, een fantasienaam of een combinatie van verschillende namen zijn. Een handelsnaam doet daarnaast vrij vaak dienst als onderscheidend teken van andere ondernemingen. In wezen fungeert de handelsnaam dan als ‘merk’ en zou deze naam wellicht als merk gedeponeerd en dus beschermd kunnen worden.

Het verschil tussen een handelsnaam en een merk

Een handelsnaam is zoals gezegd de naam waaronder een onderneming wordt gedreven. Een merk is de naam waaronder producten of diensten worden verkocht. Zo verhandelt de onderneming Unilever – onder haar handelsnaam Unilever – producten onder de merken Unox, Calvé en Blue Band. Maar handelsnaam en merk kunnen ook samenvallen. Neem als voorbeeld de fabrikanten Adidas en Nike. Deze ondernemingen gebruiken hun handelsnaam ook als merk voor hun sportartikelen.

Een exclusief recht op een merk ontstaat pas als het merk als zodanig is gedeponeerd en geregistreerd in een merkenregister. In de Benelux wordt deze registratie verzorgd door het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom, al dan niet door tussenkomst van bijvoorbeeld een advocaat. Pas als het merk niet wordt geweigerd en er geen oppositie door een derde wordt ingesteld, ontstaat een exclusief merkrecht dat door de registrerende onderneming kan worden inroepen tegen derden.

Handelsregisterwet

De handelsnaam (of handelsnamen) waaronder een onderneming deelneemt aan het economisch verkeer, moeten op basis van de Handelsregisterwet worden ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Met deze inschrijving kan de onderneming echter niet automatisch exclusieve rechten claimen op de geregistreerde handelsnaam (in tegenstelling tot de succesvolle registratie van een merk). Het recht op een handelsnaam ontstaat pas door het feitelijk gebruik van deze naam als onderscheidend middel van de onderneming. Dit betekent dat ook niet-ingeschreven, maar wel op commerciële wijze in het economisch verkeer gebruikte, handelsnamen bescherming kunnen genieten op basis van de (handelsnaam)wet. Zo zou een niet als handelsnaam geregistreerde domeinnaam onder voorwaarden ook kunnen dienen als handelsnaam en als zodanig beschermd zijn.

Voorbeeld

Iedere (rechts)persoon is vrij om zijn of haar eigen handelsnaam te kiezen en zich onder deze naam te laten inschrijven in het handelsregister. Zo gebeurt het regelmatig dat er snel een keuze is gemaakt voor een bepaalde handelsnaam en dat er al meteen aanzienlijke investeringen worden gedaan in websites, e-commerce platformen, handelswaar, drukwerk, reclame-uitingen, en wat al niet meer, zónder dat er vooronderzoek is gedaan naar de handelsnaam.

Na enige tijd blijkt de onderneming succes te boeken en heeft de onderneming een mooie naamsbekendheid opgebouwd. Alles loopt goed, totdat de handelsnaam op de radar van een concurrent verschijnt, die – hoe toevallig – dezelfde of een soortgelijke handelsnaam of merk voert, en de eerste sommatiebrief van deze concurrent op de deurmat valt. Vaak is het gevolg dat de gevoerde handelsnaam – waarin al behoorlijk is geïnvesteerd en die inmiddels een goede naamsbekendheid heeft verworven – gewijzigd moet worden, met alle (financiële) gevolgen van dien.

Voorafgaand onderzoek

Om reden dat een jongere handelsnaam inbreuk kan maken op een oudere handelsnaam of een ouder merk of, is het aan te bevelen om voorafgaand aan de definitieve keuze voor een (nieuwe) handelsnaam een handelsnaamonderzoek én een merkenonderzoek te laten uitvoeren.

Met een handelsnaam- en merkenonderzoek kunt u op voorhand inzicht verkrijgen in handelsnamen en merknamen die al in de markt gevoerd worden en kan er een inschatting worden gemaakt van de risico’s die al dan niet kleven aan het gebruik van de beoogde handelsnaam. Als uit deze onderzoeken blijkt dat er een risico bestaat op reële claims van derden, kunt u tijdig bijsturen en een nieuwe handelsnaam kiezen vóórdat er al aanzienlijke investeringen zijn gedaan in de handelsnaam.

Bij de keuze voor een handelsnaam is Huver Advocaten u graag van dienst. Huver Advocaten kan, mede op basis van een handelsnaam-  en merkenonderzoek, beoordelen of de beoogde handelsnaam mogelijk tegen bezwaren van derden loopt. Voorkomen is immers beter dan genezen.

Mocht de handelsnaam van uw onderneming onverhoopt toch hebben geleid tot een conflict met een derde over de gevoerde handelsnaam, dan kan Huver Advocaten u bijstaan bij het beoordeling en handhaving van uw rechten ten opzichte van deze derde én kan Huver Advocaten u begeleiden bij de oplossing voor uw geschil.

Yves Janssen
1 april 2014

Meer artikelen over de volgende rechtsgebieden: