Kinderalimentatie en schuldsanering – de Hoge Raad heeft beslist

19 december 2011

Wanneer bij een echtscheiding kinderen betrokken zijn, komt aan de orde of de niet verzorgende partner kinderalimentatie moet betalen. In de regel zal dat zo zijn. De hoogte daarvan wordt vastgesteld aan de hand van de draagkracht van degene die moet betalen. Veelal is dat de man. Als de situatie in de loop der tijd verandert, dan kan de alimentatie worden bijgesteld. Zeker wanneer de man minder inkomen heeft of financieel in zwaar weer komt, kan dat aan de orde zijn.

Wat nu als de man dusdanig in de problemen komt dat hij zijn schulden niet kan betalen en de enige uitweg een beroep op de wettelijke schuldsanering is. In dat geval wordt zijn inkomen op basis van een beslissing van de rechter-commissaris afgeroomd tot 90% van de bijstandsnorm. De rest moet hij dan afdragen aan de bewindvoerder die dat zal uitkeren aan de schuldeisers. Hoe moet dan worden om­gegaan met de kinderalimentatie vanaf het moment van de schuldsanering? Heeft die voorrang boven andere schuldeisers zodat de man toch alimentatie moet blijven betalen? Tot voor kort was dat niet duidelijk. Inmiddels heeft de Hoge Raad echter op 18 november 2011 een beslissing gegeven in deze kwestie.

De rechters die moeten oordelen in alimentatiezaken baseren zich daarbij op de zogenoemde ‘Tremanormen’. Daarin wordt weergegeven hoe kinderalimentatie te berekenen is en welke bedragen aan de lastenkant wel en niet in aanmerking worden genomen. Per 1 juli 2010 geven deze normen weer dat er bij de alimentatieberekening van uitgegaan moet worden dat de ouder die tot betaling gehouden is, maar zich in de schuldsanering bevindt in elk geval altijd € 136,00 per maand per kind kan betalen. Men gaat ervan uit dat de rechter-commissaris dit als extra ruimte bovenop de 90% van de bijstandsnorm beschikbaar stelt. In die lijn had het gerechtshof in Arnhem ook geoordeeld. De partijen hebben de zaak laten rusten. Maar de procureur-generaal bij de Hoge Raad vond deze kwestie van dermate belang dat hij cassatie in het belang der wet instelde en de Hoge Raad dus toch moest oordelen.

De Hoge Raad beslist dat het op deze wijze voorrang geven aan kinderalimentatie niet in overeenstemming is met de wet. Het is alleen de rechter-commissaris die in individuele ge­vallen het vrij te laten bedrag mag verhogen boven de 90% van de bijstandsnorm. In het kader van alimentatie moet de beslissing van de rechter-commissaris als uitgangspunt die­nen. Dit betekent dat in geval van een wettelijke schuldsanering slechts in zeer uitzonderlijke gevallen plaats zal zijn voor betaling van kinderalimentatie. De onderhoudsplichtige kan aan de rechtbank verzoeken de alimentatie naar nihil te wijzigen.

Meer artikelen over de volgende rechtsgebieden: