De Wet herziening partneralimentatie

07 augustus 2019

In een eerdere nieuwsbrief hebben we u al geïnformeerd over het wetsvoorstel tot herziening van het huidige stelsel van partneralimentatie. Inmiddels heeft de Eerste Kamer ingestemd met de Wet herziening partneralimentatie. Zoals het er nu naar uitziet zal deze wet op 1 januari 2020 in werking treden. Wat gaat er veranderen? 

Voor onderhoudsgerechtigden die nu al partneralimentatie ontvangen van hun ex-echtgenoot (of geregistreerd partner) en voor onderhoudsplichtigen die nu al partneralimentatie betalen, verandert er niets. De wetswijziging heeft geen gevolgen voor alimentatieverplichtingen die al bestaan vóór 1 januari 2020. De maximale alimentatieduur blijft voor deze groep dus twaalf jaar. De herziene wetgeving is alleen van toepassing als het verzoek tot echtscheiding (of het verzoek tot ontbinding van het geregistreerd partnerschap) is ingediend op of na 1 januari 2020 of op een op of na 1 januari 2020 tussen partijen overeengekomen alimentatieverplichting.  

Voor deze "nieuwe gevallen" geldt straks een maximale alimentatieduur van vijf (in plaats van twaalf) jaar, tenzij:

  1. partijen op het tijdstip van indiening van het echtscheidingsverzoek langer dan vijftien jaar getrouwd zijn en de leeftijd van de alimentatiegerechtigde op dat moment maximaal tien jaar lager is dan de op dat moment geldende AOW-leeftijd. In dat geval eindigt de verplichting tot betaling van partneralimentatie op het moment dat de onderhoudsgerechtigde de AOW-leeftijd heeft bereikt. Met andere woorden: in dat geval is de alimentatieverplichting dus maximaal tien jaar, hetgeen nog altijd twee jaar korter is dan onder de huidige wetgeving;
  2. de uit het huwelijk geboren kinderen ten tijde van de echtscheiding nog niet allemaal de leeftijd van twaalf jaar hebben bereikt. In dat geval eindigt de verplichting tot betaling van partneralimentatie zodra het jongste kind twaalf jaar is geworden. Alleen als partijen dus scheiden kort na de geboorte van hun jongste kind, geldt de huidige termijn van twaalf jaar. Maar is het jongste kind ten tijde van de echtscheiding bijvoorbeeld drie jaar oud, dan eindigt de verplichting tot betaling van partneralimentatie na (maximaal) negen jaar;
  3. de alimentatiegerechtigde is geboren op of vóór 1 januari 1970. In dat geval is de maximale alimentatieduur tien jaar. 

Bij een samenloop van één van bovenstaande uitzonderingsgevallen, geldt de langste alimentatietermijn.  

Naast deze drie uitzonderingsgevallen kent de herziene wet een hardheidsclausule. Als beëindiging van de onderhoudsverplichting, gelet op alle omstandigheden van het geval naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid, niet van de onderhoudsgerechtigde kan worden verwacht, kan de onderhoudsgerechtigde de rechtbank verzoeken om de alimentatieduur te verlengen. Van een dergelijke situatie zal waarschijnlijk niet snel sprake zijn. Uit de Kamerstukken blijkt dat daarbij vooral gedacht dient te worden aan situaties waarin de arbeidsgerechtigde niet of in onvoldoende mate kan gaan werken, doordat zij (of hij) bijvoorbeeld gezondheidsproblemen heeft of de zorg heeft voor een ernstig ziek of gehandicapt kind of familielid. Ook wordt als voorbeeld genoemd de situatie waarin de alimentatiegerechtigde "aantoonbaar" aan de alimentatieplichtige heeft verzocht om zorgtaken voor de kinderen over te nemen, maar de alimentatieplichtige dat heeft geweigerd. Het aantonen van een dergelijke situatie zal echter vaak niet mogelijk zijn, omdat dergelijke discussies over het algemeen niet schriftelijk of in het bijzijn van getuigen tussen ouders worden gevoerd. 

Voor het overige brengt de nieuwe wet geen wijzigingen aan in het huidige stelsel van partneralimentatie. De hoogte van de partneralimentatie zal ook na invoering van de nieuwe wet op dezelfde manier berekend worden en samenwoners hebben ook na invoering van de Wet herziening partneralimentatie geen recht op partneralimentatie. 

Imke Vorbach
7 augustus 2019

Afbeelding: 
Wet herziening partneralimentatie
Meer artikelen over de volgende rechtsgebieden: