Dwaling bij renteswaps

11 juli 2018

Een renteswap is een financieel product dat banken aanbieden waarmee ondernemers zich zouden kunnen beschermen tegen rentestijgingen bij hun leningen. In feite wordt het risico van een stijgende rente geruild tegen betaling van een vaste rente gedurende een langere periode. Netto wordt de vaste rente met een opslag aan de bank betaald en ontvangt de ondernemer de variabele rente terug. Dat is gunstig als de variabele rente stijgt en de ondernemer een hogere variabele rente ontvangt als de vaste rente die hij of zij betaalt. Het wordt vervelend als de variabele rente daalt en minder terug wordt ontvangen dan de vaste rente die wordt betaald. Er kan op die manier substantieel verlies geleden worden en aan de renteswap zijn risico’s verbonden (zo kunnen bijvoorbeeld forse boetes verschuldigd zijn bij vervroegde aflossingen).

In een aantal rechtszaken is door de ondernemer gesteld dat hij of zij gedwaald heeft bij het aangaan van de renteswap. De ondernemer stelt dan dat hij of zij geen renteswap zou hebben afgesloten als hij of zij op de hoogte zou zijn geweest van de risico’s die daarmee verbonden waren.

In die zaken spitst de discussie zich toe op de vraag of op de bank een zorgplicht rust die met zich brengt dat de bank is gehouden de ondernemer in niet mis te verstane bewoordingen te waarschuwen voor de aan de renteswap verbonden risico’s (een mededelingsplicht). Of mag van de ondernemer worden verwacht dat hij de informatie over de renteswap goed bestudeert en daarover nadere vragen stelt aan de bank als hij of zij iets niet begrijpt (een onderzoeksplicht). In de rechtspraak wordt daarover wisselend geoordeeld. Sommige rechters wijzen een verzoek op dwaling af omdat de onderzoeksplicht van de ondernemer zwaarder weegt, andere rechters wijzen een dergelijk verzoek toe omdat zij vinden dat de zorgplicht van de bank prevaleert en de bank de ondernemer beter had moeten informeren.

Om duidelijkheid te krijgen over deze kwestie heeft de rechtbank Amsterdam in een vonnis van 30 mei 2018 aan de Hoge Raad de vraag gesteld of aan voornoemde mededelingsplicht kan worden voldaan door alleen in algemene productinformatie inlichtingen te geven over de eigenschappen van een product. Daarnaast vraagt de rechtbank aan de Hoge Raad of een beroep op dwaling kan slagen als de renteswap op geen enkele manier voor de dwalende enig nadelig gevolg heeft gehad of kan hebben ondanks dat de ondernemer mogelijk onjuist of gebrekkig is geïnformeerd. Tot slot vraagt de rechtbank of met succes een beroep op dwaling kan worden gedaan als de betreffende risico’s waarover zou zijn gedwaald bij het afsluiten van de renteswap geen rol hebben gespeeld bij de overwegingen van de ondernemer.

Het is te hopen dat de Hoge Raad snel duidelijkheid geeft in deze kwestie zodat ondernemers die een renteswap hebben afgesloten weten waaraan zij toe zijn als zij met een beroep op dwaling de overeenkomst betreffende de renteswap willen vernietigen.

Afbeelding: 
dwaling bij renteswaps
Meer artikelen over de volgende rechtsgebieden: