Kun je iemand verplichten om in zijn testament een bedrag aan je te legateren?

13 januari 2017

In het kader van een echtscheiding hebben partijen een convenant gesloten, waarin de man zich verplicht had om in zijn testament een bedrag van € 100.000,00 te legateren aan zijn ex-vrouw. Dat legaat heeft hij ook daadwerkelijk in zijn testament opgenomen. Maar dat testament herriep hij vervolgens in een volgend testament, waarin hij géén legaat meer opgenomen had. Daar kwam zijn ex-vrouw kennelijk achter, want zij vorderde in kort geding dat haar ex, op straffe van een dwangsom, verplicht zou worden die herroeping weer te herroepen, het bedrag alsnog te legateren en dat het hem verboden zou worden om dat legaat te herroepen. Werd die vordering toegewezen?

Nee, natuurlijk niet. Iedereen met enige basale kennis van het erfrecht weet dat je iemand niet kunt verplichten om wat dan ook in zijn testament op te nemen. Iedereen is vrij om zelf, eenzijdig en herroepelijk, te bepalen hoe hij over zijn nalatenschap beschikt. Die vrijheid is door een ander niet te beperken en overeenkomsten die deze strekking hebben, zijn nietig. De vordering van de vrouw was dus volstrekt kansloos en werd vorige maand dan ook afgewezen door de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag. 

Toch betekende dat niet dat de vrouw kon fluiten naar haar ton. De man erkende ter zitting namelijk wel dat de vrouw € 100.000,00 van hem te vorderen had en dat was aanleiding voor de voorzieningenrechter om te overwegen dat de nietige overeenkomst op grond waarvan de man verplicht zou zijn om onherroepelijk € 100.000,00 aan de vrouw te legateren, van rechtswege geconverteerd was in een overeenkomst die de vrouw een vorderingsrecht gaf op de man van € 100.000,00, welke vordering opeisbaar is na het overlijden van de man. Aldus lijkt de man er toch niet mee weg te komen dat hij een schuld van € 100.000,00 weggepoetst dacht te hebben door zich op nietige wijze te verplichten deze in de vorm van een legaat te gieten en dat legaat te herroepen. 

Meer artikelen over de volgende rechtsgebieden: