Stilzwijgende verlenging abonnementen met consumenten verboden

02 december 2011

Vanaf 1 december 2011 is het afgelopen met de automatische stilzwijgende verlenging van veel contracten. De gevolgen van de nieuwe wet zijn ingrijpend en gelden ook meteen voor alle bestaande contracten. De nieuwe wet maakt het noodzakelijk dat ondernemers hun algemene voorwaarden tegen het licht houden. Als de algemene voorwaarden niet aan de nieuwe wet worden aangepast kan de consument na stilzwijgende verlenging de overeenkomst elke dag – en per direct – opzeggen.

Voor welke contracten geldt de wet?

De wet is in de eerste plaats van toepassing op overeenkomsten tot het geregeld leveren van diensten, zoals het abonnement op de sportschool. Ook overeenkomsten tot het regelmatig leveren van producten (inclusief gas en elektriciteit) vallen hieronder.

Voor welke overeenkomsten geldt de wet niet?

De nieuwe wet geldt niet voor:
- verzekeringen;
- ook overeenkomsten met verenigingen inzake het lidmaatschap vallen niet onder de wet. Daar staat weer wel tegenover dat een vereniging verplicht is om informatie over de opzegging van het lidmaatschap eenvoudig te raadplegen moet maken (bijvoorbeeld op de hoofdpagina van de website).

Wat mag niet meer?

Een overeenkomst mag niet stilzwijgend verlengd worden, ook niet meer voor de duur van een jaar, tenzij de consument gedurende de verlenging kan opzeggen met een opzegtermijn van één maand. In feite betekent dit dus dat er alleen verlengd wordt met één maand. 

Ook is het niet meer mogelijk om het moment van opzegging te dicteren. De consument mag dus opzeggen aan het einde van de maand maar ook op dag 7 van een maand. Dan eindigt de overeenkomst dus op dag 7 van de volgende maand. 

Als de consument de overeenkomst bijvoorbeeld via de telefoon of via een website heeft gesloten, dan moet het voor de consument ook mogelijk zijn om de overeenkomst op diezelfde manier op te zeggen. Het is dus niet toegestaan om de consument te verplichten om dit door middel van een aangetekende brief te doen.

Tenzij er een goede reden voor bestaat is het niet langer toegestaan om een overeenkomst te sluiten die langer duurt dan één jaar, tenzij de consument maandelijks mag opzeggen. Wat is een goede reden? Denkt u bijvoorbeeld aan de ondernemer die een grote investering moet doen om klanten aan zich te binden, zoals de combinatie van het ‘weggeven’ van een gratis telefoon in combinatie met een abonnement van twee jaar. Bovendien is het niet langer toegestaan om aan de consument een opzegtermijn op te leggen die langer is dan die van de ondernemer zelf. Als de ondernemer zelf een opzegtermijn bedingt van twee weken mag hij de consument niet verplichten om een opzegtermijn van één maand te gebruiken.

Abonnementen op (papieren) dag-, nieuws- en weekbladen, tijdschriften 

Voor abonnementen op dag-, nieuws- en weekbladen, tijdschriften gelden iets andere regels. Een stilzwijgende verlenging van een abonnement mag voor ten hoogste drie maanden. De consument kan opzeggen tegen het einde van de tweede maand van de verlenging. Als de overeenkomst stilzwijgend wordt verlengd in een overeenkomst voor onbepaalde tijd mag de overeenkomst worden opgezegd met een opzegtermijn van maximaal één maand. De enige uitzondering hierop is een tijdschrift dat minder dan één keer per maand verschijnt (bijvoorbeeld eens per kwartaal). Dan mag een opzegtermijn van maximaal drie maanden gebruikt worden. Voor proefabonnementen geldt dat die niet automatisch mogen worden verlengd maar na afloop van de proefperiode automatisch eindigen.

Telefoonabonnementen en internettoegang

Voor telefoonabonnementen en abonnementen voor internet met de provider gelden aparte regels die vergelijkbaar zijn met de regels uit deze nieuwe wet. Overeenkomsten voor onbepaalde tijd kunnen door de consument worden opgezegd met een opzegtermijn van maximaal één maand. Bij overeenkomsten voor bepaalde tijd kan de consument de overeenkomst tot ten minste een maand voor het einde van de overeenkomst opzeggen. En bij een stilzwijgende verlenging van de overeenkomst kan de consument de overeenkomst ook altijd opzeggen met een opzegtermijn van maximaal één maand.

Wat gebeurt er bij overtredingen van deze nieuwe wet?

De nieuwe wet is streng. Als de ondernemer zich niet aan de regels houdt, zijn de opzegbepalingen in de overeenkomst niet geldig. Consumenten kunnen niet aan deze opzegbepalingen worden gehouden en zij mogen die overeenkomst na een stilzwijgende verlenging dan opzeggen zónder opzegtermijn. Bovendien is het mogelijk dat – afhankelijk van de dienst of het geleverde product – de Consumentenautoriteit, de AFM of de OPTA een boete aan de ondernemer oplegt. Deze boete bedraagt maximaal € 450.000,00. Ons advies luidt om goed te kijken naar de opzegbepalingen in de algemene voorwaarden en die aan te passen aan de nieuwe wet.

Meer artikelen over de volgende rechtsgebieden: